DIWASS – cyfryzacja transgranicznego przemieszczania odpadów. Co zmieniło się od 21 maja 2026 r.?

Od 21 maja 2026 r. obowiązują nowe unijne przepisy dotyczące transgranicznego przemieszczania odpadów. Jedną z najważniejszych zmian jest cyfryzacja procedur i wprowadzenie systemu DIWASS (Digital Waste Shipment System), który umożliwia elektroniczne przekazywanie oraz wymianę informacji i dokumentów związanych z przemieszczaniem odpadów pomiędzy państwami.

Nowe rozwiązania wynikają z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie przemieszczania odpadów, które zastąpiło dotychczasowe rozporządzenie (WE) nr 1013/2006.

Czym jest system DIWASS?

DIWASS to centralny system prowadzony przez Komisję Europejską, którego zadaniem jest cyfrowa obsługa procedur związanych z transgranicznym przemieszczaniem odpadów.

System zastępuje znaczną część dotychczasowego obiegu dokumentów elektroniczną wymianą danych. Ma to usprawnić komunikację pomiędzy przedsiębiorcami i właściwymi organami administracji, a także ułatwić nadzór i kontrolę nad przemieszczaniem odpadów na terenie Unii Europejskiej.

Kogo dotyczy obowiązek korzystania z DIWASS?

Z systemu DIWASS korzystają podmioty uczestniczące w transgranicznym przemieszczaniu odpadów, w tym m.in.:

• zgłaszający,

• osoby organizujące przemieszczanie odpadów,

• przewoźnicy,

• odbiorcy,

• wytwórcy odpadów,

• instalacje gospodarowania odpadami.

System jest również wykorzystywany przez właściwe organy odpowiedzialne za obsługę procedur transgranicznego przemieszczania odpadów oraz służby prowadzące działania kontrolne, m.in. Inspekcję Ochrony Środowiska, Inspekcję Transportu Drogowego, Straż Graniczną, Krajową Administrację Skarbową oraz Policję.

Jakie dokumenty są obsługiwane w DIWASS?

Za pośrednictwem systemu przekazywane są informacje i dokumenty związane z procedurami transgranicznego przemieszczania odpadów.

Dotyczy to m.in. dokumentacji w ramach procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, czyli tzw. notyfikacji. W systemie obsługiwane są m.in. dokumenty zgłoszenia, wymagane informacje dodatkowe, korespondencja pomiędzy zgłaszającym a właściwymi organami, decyzje organów oraz dokumenty przesyłania dotyczące poszczególnych transportów.

DIWASS obejmuje również dokumentację związaną z procedurą informowania określoną w art. 18 rozporządzenia (UE) 2024/1157, w tym formularz określony w załączniku VII oraz wymagane dokumenty związane z organizacją przemieszczania odpadów.

Pełna lista informacji i dokumentów przekazywanych za pośrednictwem DIWASS jest zawarta w art. 27 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1157.

Rejestracja przedsiębiorców w DIWASS

Aby podmiot mógł uczestniczyć w procedurach obsługiwanych przez DIWASS, konieczna jest jego wcześniejsza rejestracja w systemie.

Rejestracji dokonuje online osoba fizyczna upoważniona do reprezentowania danego podmiotu. Upoważnienie może wynikać bezpośrednio z CEIDG lub KRS albo z udzielonego pełnomocnictwa. Użytkownik musi również posiadać konto EU Login.

W przypadku polskich podmiotów rejestracja podlega zatwierdzeniu przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ), który weryfikuje istnienie danego podmiotu oraz uprawnienie osoby dokonującej rejestracji do jego reprezentowania.

Istotne jest wcześniejsze zarejestrowanie podmiotów uczestniczących w przemieszczaniu odpadów. Podczas wypełniania dokumentów system nie pozwala bowiem na swobodne ręczne wpisywanie danych uczestników przemieszczania – podmioty wybierane są z listy podmiotów zarejestrowanych w DIWASS.

Jakie będą zasady dostępu do DIWASS?

Dla polskich przedsiębiorców zaangażowanych w TPO możliwe będą dwa sposoby dostępu do DIWASS:

• przez GUI (graficzny interfejs użytkownika), tj. stronę internetową prowadzoną przez Komisję Europejską;

• przez oprogramowanie komercyjne, przyłączane do systemu centralnego za pośrednictwem API; warunkiem użycia oprogramowania komercyjnego jest jego interoperacyjność z systemem centralnym; wymogi dotyczące interoperacyjności określone są w rozporządzeniu (UE) 2025/1290.

Co wprowadzenie DIWASS oznacza dla przedsiębiorców?

Wprowadzenie DIWASS jest jednym z najważniejszych elementów cyfryzacji systemu transgranicznego przemieszczania odpadów w Unii Europejskiej. Dla przedsiębiorców oznacza przede wszystkim konieczność dostosowania wewnętrznych procedur do elektronicznego obiegu dokumentacji.

Firmy uczestniczące w międzynarodowym obrocie odpadami powinny w szczególności zweryfikować, czy podmioty uczestniczące w planowanych przemieszczeniach są prawidłowo zarejestrowane w systemie, zapewnić odpowiednie upoważnienia dla użytkowników oraz przygotować organizację dokumentacji zgodnie z wymaganiami nowych przepisów.

Cyfryzacja procedur ma docelowo usprawnić wymianę informacji pomiędzy przedsiębiorcami a administracją, zwiększyć przejrzystość procesów oraz ułatwić kontrolę legalności transgranicznego przemieszczania odpadów.

Dla przedsiębiorstw działających w branży odpadowej lub korzystających z transgranicznego transportu odpadów oznacza to jednak również konieczność dokładnego zapoznania się z nowymi obowiązkami i odpowiedniego przygotowania do funkcjonowania w cyfrowym systemie obsługi TPO.

W razie szczegółowych pytań odnośnie współpracy, proszę o kontakt z Naszym biurem na adres e-mail: biuro@greenlynx.pl.